Cấp nguồn cho dàn máy: đầu nối, riser và mạch điện

Bộ phận thực sự hay hỏng

Thứ làm hỏng dàn máy (rig) thường không phải là card, mà là đầu cắm. Gần như mọi mùi khét, đầu cắm ngả màu nâu và những lần khởi động lại khó hiểu trên dàn máy đào đều bắt nguồn từ một đoạn đồng bị bắt tải dòng điện lớn hơn mức nó được thiết kế, liên tục, trong nhiều tháng.

Vì vậy đây là phần duy nhất mà bạn nên biết chính xác các con số thay vì ước chừng, bởi kiểu hỏng ở đây không phải là một chiếc card ngừng chạy. Đó là nhiệt sinh ra ở chỗ bạn không hề tính đến.

Mỗi ổ cắm trên card một dây riêng

Đầu cắm PCIe 8-pin có định mức 150 watt, tức ở 12 volt là khoảng 12,5 ampe đi qua đầu cắm đó và sợi dây phía sau. Đầu 6-pin có định mức 75 watt, và khe cắm trên bo mạch chủ tự cấp thêm 75 watt nữa.

Nhiều bộ nguồn đi kèm dây có hai đầu cắm trên cùng một sợi, đầu thứ hai treo ra từ đầu thứ nhất. Loại dây đó dành cho card tiêu thụ ít điện, và đó là lỗi phổ biến nhất trên một dàn máy. Cấp điện cho hai ổ 8-pin của một card bằng một sợi dây như thế là bắt một sợi gánh cả hai, khoảng 25 ampe, qua dây chỉ được chọn cho một nửa mức đó.

Quy tắc rất đơn giản và không có ngoại lệ nào đáng thử: mỗi ổ cắm trên card dùng một dây riêng từ bộ nguồn. Nếu bộ nguồn không đủ dây riêng, đó không phải là bộ nguồn phù hợp với card đó, và không bộ chuyển đổi nào thay đổi được điều này.

Riser dùng nguồn SATA, nguyên nhân cháy dàn máy kinh điển

Riser cần nguồn riêng vì nó cấp cho card 75 watt mà bình thường khe cắm sẽ cung cấp. Riser thường có sẵn vài loại ổ cắm để chọn, và một trong số đó là lựa chọn sai.

Đầu cắm nguồn SATA có định mức 54 watt. Một riser có thể bị đòi hỏi nhiều hơn thế. Đây là đầu cắm thiết kế cho ổ đĩa, có chân tiếp xúc nhỏ và dẹt, thường được bấm cos thay vì hàn, và giờ nó phải tải nhiều hơn định mức suốt ngày đêm. Đó là lý do ảnh chụp đầu cắm SATA bị chảy nhiều đến mức thành một thể loại riêng.

Hãy dùng ổ PCIe 6-pin trên riser, hoặc Molex, loại có định mức cao hơn nhiều. Nếu riser chỉ có SATA thì nên vứt nó đi chứ đừng chế lại, và bộ chuyển SATA sang Molex chỉ làm tình hình tệ hơn chứ không tốt hơn: đầu cắm yếu vẫn nằm trong chuỗi, giờ lại thêm một mối nối.

Cũng đừng nối nhiều riser vào cùng một dây. Hãy đếm số watt trên dây, chứ không phải số đầu cắm mà nó tình cờ có.

Đầu cắm mới nhất cần được chăm sóc riêng

Đầu cắm 16-pin trên các card công suất cao gần đây có một lịch sử quá nhiệt và chảy nhựa được ghi nhận rõ ràng. Một bản sửa đổi đã làm ngắn các chân cảm biến để đầu cắm chưa cắm hết dễ bị phát hiện hơn, nhưng các báo cáo về chảy nhựa vẫn tiếp tục, vì vấn đề gốc là card hút gần sát mức định mức của đầu cắm qua những chân tiếp xúc phải chia đều tải cho nhau.

Nếu bạn dùng loại này: cắm đến khi nghe tiếng tách rồi kiểm tra xem vỏ máy có kéo nó lệch góc không, tránh bẻ gập dây gần đầu cắm, đừng dùng bộ chuyển đổi của bên thứ ba trừ khi bạn có lý do cụ thể để tin nó, và thỉnh thoảng hãy nhìn lại nó. Một chiếc card chạy sát giới hạn trong nhiều tháng là điều kiện khắc nghiệt hơn so với kiểu dùng máy tính để bàn mà các đầu cắm này được đánh giá.

Chọn công suất bộ nguồn

Cộng công suất các card tiêu thụ ở mức giới hạn điện năng bạn thực sự chạy, không phải mức mặc định, rồi cộng thêm khoảng 100 watt cho bo mạch, bộ xử lý, ổ đĩa và quạt. Sau đó hãy chừa khoảng dư thay vì chọn đúng bằng tổng.

Lý do chừa khoảng dư là hiệu suất chứ không phải an toàn. Bộ nguồn đạt hiệu suất cao nhất ở khoảng giữa dải công suất và kém nhất ở hai đầu, nên một bộ nguồn luôn chạy sát mức trần sẽ lãng phí nhiều hơn phần điện bạn trả tiền và nóng hơn khi làm việc đó. Chứng nhận 80 Plus là thước đo hiệu suất đó, và trên một chiếc máy chạy liên tục, chênh lệch giữa các cấp là tiền thật chứ không phải một chi tiết trên bảng thông số.

Dùng hai bộ nguồn trong một dàn máy là chuyện bình thường khi dàn vượt quá một quy mô nhất định, và điều cần làm đúng là chúng khởi động cùng lúc và dùng chung một điểm nối đất, đó chính là việc của bộ chuyển đồng bộ.

Một ổ cắm điện thực sự chạy được bao nhiêu

Đây là giới hạn mà người ta gặp sau cùng nhưng lẽ ra nên gặp đầu tiên, vì nó liên quan đến ngôi nhà chứ không phải dàn máy.

Mạch điện không được tính để dùng liên tục ở đúng con số định mức của nó. Một tải chạy nhiều giờ liền được coi là tải liên tục, và giới hạn được chấp nhận cho loại tải này là 80 phần trăm định mức của mạch. Với mạch 15 ampe ở 120 volt, đó là 12 ampe, khoảng 1.440 watt. Với mạch 20 ampe là 16 ampe, khoảng 1.920 watt. Với mạch 16 ampe ở 230 volt là khoảng 2.900 watt.

Đó là cả mạch, không phải một ổ cắm: mọi thiết bị khác trên cùng một cầu dao đều tính vào cùng con số đó, và đó là cách một dàn máy đã chạy nhiều tháng bỗng làm nhảy cầu dao ngay lần đầu có người bật máy sưởi ở phòng bên cạnh.

Và con số đo ở ổ điện cao hơn tổng của các card, vì bộ nguồn không hoàn hảo. Một dàn máy có linh kiện tiêu thụ 1.200 watt có thể hút khoảng 1.300 watt từ ổ điện. Hãy đo bằng đồng hồ cắm vào ổ thay vì cộng các thông số: nó rất rẻ và đó là con số duy nhất mà cầu dao quan tâm.

Những việc nên làm một lần

• Mua dây nguồn của cùng hãng sản xuất bộ nguồn. Dây modular không có chuẩn chung, và dây của bộ nguồn khác có thể có sơ đồ chân khác, thứ phá hỏng phần cứng ngay lập tức chứ không phải từ từ.
• Sờ thử các đầu cắm sau giờ đầu tiên chạy hết tải. Ấm là bình thường, nóng thì không, và nóng ở một đầu cắm sẽ cho bạn biết đó là đầu nào.
• Giữ sẵn một riser dự phòng. Đây là bộ phận dễ hỏng nhất và rẻ nhất để để sẵn trên kệ.
• Nếu được, hãy cho dàn máy chạy trên một mạch điện riêng. Việc này loại bỏ cả một nhóm vấn đề mà ở đó một thiết bị khác trong nhà quyết định thời gian hoạt động của bạn.