Mua card cũ từng dùng để đào coin
Một năm đào thực sự làm hao mòn những gì, vì sao card đã đào thường còn tốt hơn card dùng chơi game, và các bài kiểm tra phân biệt món hời với món rắc rối.
Nỗi lo và sự thật
Card cũ từng dùng để đào được bán với giá giảm, và mức giảm lớn hơn rủi ro. Đó là phiên bản ngắn gọn, và đáng để hiểu vì sao, bởi chính lập luận đó cũng cho bạn biết cần kiểm tra những gì.
Những bộ phận bị hao mòn là những bộ phận rẻ và thay được: bạc đạn quạt, keo tản nhiệt, miếng đệm tản nhiệt (thermal pad). Bộ phận mà ai cũng lo, chính con chip xử lý, hầu như không bị lão hóa đáng kể sau vài năm chạy ở mức điện áp mà các card này dùng.
Vì sao tải liên tục có thể nhẹ nhàng hơn chơi game
Phần này nghe như biện hộ nhưng không phải vậy. Thứ làm lão hóa mối hàn và làm nứt lớp tiếp xúc nhiệt là chu kỳ nhiệt: nóng lên rồi nguội đi, lặp đi lặp lại, trong khi mọi thứ giãn nở và co lại với tốc độ hơi khác nhau.
Một card chơi game trải qua điều đó vài lần mỗi ngày trong nhiều năm. Một card đào được để chạy liên tục chỉ nóng lên một lần rồi giữ nguyên ở đó. Ổn định thì nhẹ nhàng với bo mạch hơn là lên xuống thất thường.
Lưu ý là điều này chỉ đúng nếu card được giữ mát. Một card chạy sát giới hạn nhiệt suốt một năm là chuyện khác hẳn, và đó là lý do có các bước kiểm tra bên dưới.
Những điều nên hỏi người bán
- Đã chạy bao lâu, và ở giới hạn điện năng nào. Một card chạy undervolt trong hai năm thường còn tốt hơn một card chạy ở mức gốc trong một năm.
- Nó đã chạy ở nhiệt độ bao nhiêu, cả bộ nhớ lẫn nhân. Nhiệt độ bộ nhớ là con số quan trọng nhất và cũng là con số người ta ít để ý nhất.
- Keo tản nhiệt hoặc miếng đệm đã được thay chưa, và thay khi nào.
- Có phải tản nhiệt gốc và quạt gốc không. Quạt thay thế không phải là dấu hiệu xấu, đó là dấu hiệu có người đã bảo dưỡng nó, nhưng nên được nói ra chứ không phải để bạn tự phát hiện.
- Ngày mua ban đầu và còn bảo hành hay không. Điều này đáng hỏi dù câu trả lời thường chẳng giúp được gì, vì lý do nêu bên dưới.
Người bán trả lời cụ thể cả năm câu là một người bán khác hẳn người chỉ nói là hầu như chưa dùng. Những câu trả lời cụ thể đáng để bạn trả thêm tiền.
Đừng trông vào bảo hành
Có hai điều cản trở, và cả hai đều phổ biến đến mức bạn nên mặc định là có chứ đừng hy vọng là không.
Nhiều hãng sản xuất không cho chuyển nhượng bảo hành, nên bảo hành thuộc về người mua đầu tiên và kết thúc khi card được bán đi. Một số hãng khác cho chuyển nhượng, và vài hãng gắn bảo hành với số serial bất kể chủ sở hữu là ai, nên mỗi hãng một khác và bạn nên kiểm tra với đúng thương hiệu đó thay vì mặc định theo hướng nào.
Ngoài ra, một số hãng nói thẳng rằng dùng card dân dụng để đào sẽ làm mất bảo hành. Điều đó có thực thi được ở nơi bạn sống hay không là câu hỏi dành cho người khác, nhưng với tư cách người mua thì cách nhìn thực tế vẫn vậy: hãy định giá card như thể nó không có bảo hành. Nếu hóa ra vẫn còn bảo hành thì đó là phần thưởng thêm chứ không phải một phần của thỏa thuận.
Kiểm tra card, theo thứ tự tìm ra lỗi nhanh nhất
- Quan sát nó trước khi lắp vào bất kỳ máy nào. Bụi là bình thường và có thể đoán trước. Vết ngả nâu quanh đầu cắm nguồn, khung gắn bị cong, bo mạch bị vênh hoặc có mùi lạ thì không.
- Quay quạt bằng tay. Tiếng lạo xạo, lục cục hoặc bị nặng tay nghĩa là bạc đạn có vấn đề, sửa thì rẻ nhưng nên được tính vào giá.
- Chạy nó dưới tải liên tục, không phải trong hai phút. Tối thiểu ba mươi phút và một giờ thì tốt hơn, vì vấn đề nhiệt chỉ lộ ra khi mọi thứ đã nóng đều, không phải lúc mới bắt đầu.
- Theo dõi riêng nhiệt độ bộ nhớ, không chỉ nhiệt độ nhân. Bộ nhớ là nơi việc đào dồn nhiệt vào, và miếng đệm bị khô sẽ lộ ra ở đó trước tiên.
- Kiểm tra lỗi bộ nhớ dưới mức tải đó. Đây là bài kiểm tra giá trị nhất với một card đã đào, vì bộ nhớ xuống cấp sẽ biểu hiện thành lỗi chứ không phải thành card chết, và lỗi chính là thứ sẽ khiến bạn mất share về sau.
- Kiểm tra xem nó có giữ được xung nhịp không. Một card lặng lẽ tự hạ xung sau hai mươi phút đang cho bạn biết về khả năng tản nhiệt của nó.
- Cắm màn hình vào và xem hình ảnh. Các cổng xuất hình bị bỏ không nhiều năm trên dàn máy (rig) và một cổng hỏng rất dễ bị bỏ sót.
Dự trù chi phí làm mới
Hãy giả định card cần keo tản nhiệt mới, miếng đệm tản nhiệt mới và có thể cả quạt mới, rồi định giá theo đó. Với hầu hết các card, việc này chỉ mất một buổi chiều và một khoản tiền nhỏ, và nó biến một card không rõ lịch sử nhiệt thành một card bạn nắm rõ.
Miếng đệm là phần người ta hay bỏ qua nhưng lại quan trọng nhất: chúng dẫn nhiệt ra khỏi bộ nhớ và các bộ điều áp, và chúng là thứ bị khô và cứng lại. Hãy dùng đúng độ dày như card có sẵn thay vì đoán, vì miếng đệm quá mỏng sẽ không dẫn nhiệt gì cả còn miếng quá dày sẽ đẩy tản nhiệt ra khỏi mặt chip.
Khi nào nên bỏ đi
- Bất kỳ vết ngả nâu hay chảy nhựa nào ở đầu cắm nguồn. Đó là nhiệt ở chỗ không nên có, và bạn không thể thấy nó đã gây ra gì ở bên dưới.
- Người bán từ chối cho kiểm tra dưới tải, hoặc một vụ mua bán buộc phải chốt ngay hôm nay.
- Lỗi bộ nhớ không mất đi khi card được đặt về xung nhịp gốc.
- Một card không giữ được xung nhịp sau hai mươi phút và không thể giải thích bằng keo và miếng đệm.
- Một mức giá thực ra chẳng giảm gì. Nếu nó gần bằng giá một card mới có hiệu năng tương tự, thì bảo hành và những điều chưa biết đáng giá phần chênh lệch đó.